Betül Topaklı / Milliyet.com.tr – İlkbaharın gelmesiyle birlikte doğa canlanırken, havadaki polen yoğunluğunda artış yaşanıyor. Bitkilerin üreme hücrelerini taşıyan çok ince ve hafif toz tanecikleri olan polenler; rüzgâr ve arılar gibi aracılarla bitkilerin çoğalmasını sağlıyor. Boyutlarının çok küçük olması nedeniyle havada asılı kalıyor, solunum yoluyla da akciğerlere ulaşarak hassas kişilerde alerjik şikayetlere yol açıyor. Türkiye’de yapılan güncel değerlendirmelere göre toplumun yaklaşık yüzde 20’si alerjik belirtiler gösterirken, son yıllarda özellikle çocuklarda görülen alerji vakalarındaki artış dikkat çekiyor. Çocuklarda en çok öksürük, yineleyen hırıltı ve nefes darlığı atakları, hapşırık, burun akıntısı, gözde kızarmanın yanı sıra, geniz, burun ve göz kaşıntısı şikayetlerinin alerjiyi düşündürdüğünü söyleyen Çocuk Alerjisi Bölümü’nden Uzman Dr. Nazan Altınel, “Alerjiden korunmak için dengeli ve sağlıklı beslenmek, yeterli uyumak, işlenmiş, katkılı ve rafine şeker içeren gıdaları tüketmemek, kirli havadan ve tütün maruziyetinden korunmak önemlidir. Anne ya da baba alerjik ise, çocuklarda alerjik hastalık geliştirme riski tüm önlemlere rağmen artmaktadır” bilgilerini paylaştı.
“Alerjinin çocuklarda yönetilmesi zor değil ancak yakınmaları çok çabuk değişebiliyor. Hafif öksürükle başlayan şikayetler, saatler içinde astım atağına dönebilir. Koruyucu ilaçların doğru teknikle ve düzenli olarak kullanılması, alerjene özgü tedbirlerin alınması, hastaların yakından takip edilmesi hastalık kontrolünü olumlu yönde etkiliyor.” Uzman Dr. Nazan Altınel
TOZ AKARLARI VE KÜF MANTARLARI DA ARTIŞA GEÇİYOR
Mevsim geçişlerinde, özellikle sonbahar aylarında virüs kaynaklı enfeksiyonların arttığını aktaran Uzman Dr. Nazan Altınel, “Okullarda görülen salgınlar, alerjik çocuklarda hastalık ataklarını tetikleyebilir. İlkbaharda ise atmosferdeki polen miktarının artması, polene duyarlı çocuklarda öksürük, hapşırık ve nefes darlığı gibi şikayetlerin çoğalmasına neden olur. Hava sıcaklığı ve nem oranının yükselmesiyle birlikte tozu akarları ve küf mantarları da ev ortamında daha fazla çoğalır. Akar ve küf alerjenlerinin artışı, alerjik hastalığı olan çocuklarda yakınmaların şiddetlenmesine yol açabilir. Kış aylarında ise soğuk havada yapılan egzersizler, nefes darlığına ve astım ataklarına neden olabilir. Astım ve alerjik nezle gibi hastalıkları olan çocuklar, düzenli tedavi kullandıklarında genellikle şikâyet artışı yaşamazlar. Ancak tedavinin aksatılması veya çevresel önlemlere yeterince dikkat edilmemesi durumunda belirtiler artabilir” açıklamasını yaptı.
‘EV AKŞAM SAATLERİNDE HAVALANDIRILMALI’
“Bahar aylarında havadaki polen miktarı artmaya başlar ve yaz boyunca yüksek seviyelerde devam eder” diyen Uz. Dr. Nazan Altınel, “Polenler ortalama 20-60 mikrometre boyutlarında oldukları için burun ve ağız yoluyla solunum sistemine girerek akciğerlerin en uç hava yollarına kadar ulaşıyor. Bu durum da duyarlı kişilerde çeşitli şikayetlere neden oluyor. Polen yoğunluğu özellikle sabah ve öğle saatlerinde daha fazla olduğundan, evin bu saatlerde havalandırılması polenlerin iç ortama taşınmasına yol açabilir. Bu nedenle polen filtreli klima ve hava temizleyici kullanılması, ayrıca evin akşam saatlerinde havalandırılması, ev içindeki polen miktarını azaltarak korunmaya yardımcı olur” bilgilerini paylaştı.
ALINTI – “Küçük çocuklarda alerjiyi tetikleyen başlıca etkenler arasında; gıdalar, ev tozu akarları, hamam böceği, hayvan tüyü ve rutubete bağlı küfler gibi ev içi alerjenler yer alır. Bu alerjenler çocuklarda çeşitli alerjik yakınmalara neden olabilir. Çocuk büyüdükçe gıda alerjilerinin büyük bir kısmı zamanla azalır ve kaybolur. Ancak bazı hastalarda gıda alerjileri daha ileri yaşlarda da devam edebilir. Yaş ilerledikçe ise polen alerjileri daha sık görülmeye başlar.” Uzman Dr. Nazan Altınel
POLEN MEVSİMİ 6–8 AYA KADAR UZADI
Ülkemizde polen türleri ve yoğunluklarının mevsimlere göre değişiklik gösterdiğini anlatan Uzman Dr. Nazan Altınel, “İlkbahar döneminde, özellikle Mart–Mayıs ayları arasında çam, meşe, huş ve zeytin ağacı polenleri yoğun olarak görülür. Yaz başında, Mayıs–Temmuz döneminde çayır, çimen ve tahıl polenleri yayılmaya başlar. Yaz sonuna doğru, Ağustos–Ekim aylarında ise yabani ot ve tahıl polenleri ön plana çıkar. Polen yayılımı sonbahar boyunca da devam edebilir. Servi, kızılağaç ve fındık ağacı polenleri ise yılın büyük bölümünde çevrede bulunabilir. İç Anadolu, Akdeniz, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu gibi daha sıcak iklime sahip bölgelerde çayır polenleri daha erken dönemlerde yayılmaya başlıyor. Küresel ısınmanın etkisiyle geçmişte 3-4 ay süren polen mevsimi günümüzde, 6-8 aya kadar uzayabiliyor. Polenlere maruz kalma süresinin artması, polen alerjisi gelişme riskini de artırıyor” diyerek son yıllarda çoklu polen alerjilerinin daha küçük yaşlarda görülmeye başladığını açıkladı.
‘DIŞARDAN EVE DÖNÜLDÜĞÜNDE DUŞ ALINMALI’
Rüzgârlı günlerde havadaki polen yoğunluğunun artış gösterdiğini, nem oranının yüksek olduğu ve yeşil alanların fazla bulunduğu bölgelerde de polen miktarının daha fazla olduğunu söyleyen Uzman Dr. Nazan Altınel, yağmur sonrasında polenlerin bir miktar azalsa da, sağanak yağışların ardından daha küçük parçalara ayrılarak havaya yeniden ve daha yoğun şekilde yayılabildikleri bilgisini paylaştı. Uzman Dr. Nazan Altınel, bahar alerjisinden korumak için alınması gereken önlemleri şöyle anlattı:
“Polen mevsiminde çocukların dışarı çıkarken gözlük ve şapka kullanmaları, polenlere karşı korunmaya yardımcı olur. Eve dönüldüğünde kıyafetlerin değiştirilmesi ve duş alınması, saçlara ve giysilere yapışan polenlerin ev ortamına taşınmasını önler. Ayrıca kıyafetlerin dış ortamda kurutulması yerine ev içinde ya da kurutma makinesinde kurutulması, polenlerin giysilere yapışmasını azaltır. Dışarıda geçirilecek zamanın, polen yoğunluğunun azalmaya başladığı ikindi saatlerinde planlanması önerilir. Evin kısa süreli olarak polen yoğunluğunun daha düşük olduğu akşam saatlerinde havalandırılması da faydalıdır. Bunun yanı sıra ev ve araç klimalarında polen filtresi kullanılması önerilmektedir. Polen mevsiminde çevresel korunma önlemlerine dikkat edilmesi ve ilaçların düzenli kullanılması, hastaların bu dönemi daha hafif şikayetlerle geçirmesine yardımcı olur.” – Uzman Dr. Nazan Altınel
